Wat is een liquidity pool in crypto?

Een liquidity pool, of liquiditeitspool, is een pot van twee of meer cryptotokens, of andere digitale activa, die vastzit in een smart contract waartegen mensen kunnen handelen, in plaats van te wachten op een koper of verkoper in een orderboek. Pools maken gedecentraliseerde exchanges zoals Uniswap en Curve Finance mogelijk: liquiditeitsverschaffers storten de tokens, traders swappen ertegen, en de verschaffers krijgen een deel van de handelskosten.

Wat is een liquidity pool in crypto?

Een liquiditeitspool in crypto is een reserve van tokens in een smart contract waarmee iedereen de ene token voor de andere kan swappen tegen een prijs die een formule bepaalt. Er zit geen bedrijf tussen dat kopers en verkopers koppelt: de pool zelf is de directe tegenpartij.

Liquiditeitspools vormen de ruggengraat van gedecentraliseerde financiën (DeFi). Ze maken tokenswaps mogelijk op gedecentraliseerde exchanges, en hetzelfde idee wordt gebruikt door lendingprotocollen, die stortingen bundelen zodat anderen kunnen lenen, en door platforms voor synthetische activa. Pools maken handel mogelijk in duizenden handelsparen en vormen het leidingwerk van het hele DeFi-ecosysteem. De mensen die een pool financieren, heten liquiditeitsverschaffers of LP’s, en wat ze doen heet het verschaffen van liquiditeit.

Waarom liquiditeitspools belangrijk zijn voor de liquiditeit van cryptomarkten

Liquiditeitspools zijn belangrijk omdat elke markt liquiditeit nodig heeft, genoeg kopers en verkopers, zodat je snel tegen een eerlijke prijs kunt handelen. Op traditionele markten en op gecentraliseerde exchanges doen professionele market makers dat werk door koop- en verkooporders in een orderboek te plaatsen.

Vroege gedecentraliseerde exchanges probeerden orderboeken on-chain na te bootsen en liepen vast: elke order kostte gaskosten, en illiquide markten lieten traders wachten. Pools losten dit op door iedereen essentiële liquiditeit te laten verschaffen, waardoor market making iets wordt wat elke tokenhouder kan doen. Zelfs kleine tokens kunnen de klok rond worden verhandeld zonder traditionele financiële tussenpersonen, wat gedecentraliseerde handel mogelijk maakt voor munten die geen exchange noteert. De keerzijde is slippage: in een pool met weinig liquiditeit beweegt een grote trade de prijs flink, dus je krijgt minder dan de verwachte prijs. Meer liquiditeit betekent minder slippage. Onze uitleg over slippage laat zien hoe je die beperkt.

Zo werken liquiditeitspools in crypto: de automated market maker (AMM)

Liquiditeitspools in crypto werken met een automated market maker: een smart contract dat de reserves aanhoudt en een prijs afgeeft op basis van hoeveel het van elke token heeft. Traders swappen tokens tegen die reserves: kopers halen de ene token uit de pool en betalen met de andere, en verkopers doen het omgekeerde.

De constant-productformule

Het meest gebruikte AMM-ontwerp werkt met de constant-productformule, x × y = k: het aantal van token A maal het aantal van token B moet na elke trade gelijk blijven, vóór kosten. Als je een token koopt, wordt die schaarser in de pool, dus stijgt de prijs ervan.

Een rekenvoorbeeld, met ronde getallen ter illustratie. Stel dat een pool 10 ETH en 30.000 EURC bevat, een euro-stablecoin, dus k is 300.000 en de prijs in de pool is € 3.000 per ETH. Om 1 ETH te kopen, moet de pool uitkomen op 9 ETH, dus heeft hij 300.000 ÷ 9 = 33.333,33 EURC nodig. Je betaalt ongeveer € 3.333 vóór kosten: 11% boven de genoteerde prijs, omdat je trade groot is in verhouding tot de pool. In een pool die honderd keer zo groot is (1.000 ETH en 3.000.000 EURC), kost dezelfde 1 ETH ongeveer € 3.003. Daarom geven grote liquiditeitspools minimale slippage.

Arbitrage houdt pools in lijn met de rest van de cryptomarkten. Als ETH in de pool goedkoper is dan elders, kopen traders het in de pool en verkopen ze het elders, tot de prijzen weer overeenkomen met de reële marktwaarde.

Liquiditeitsverschaffers, LP-tokens en kosten

Om liquiditeit te verschaffen aan een standaardpool, stort je activa van gelijke waarde aan beide kanten, bijvoorbeeld € 500 aan ETH en € 500 aan EURC. De pool geeft je LP-tokens, een bewijs dat je aandeel vastlegt en dat je inlevert om op te nemen. Zolang je LP-tokens aanhoudt, is je geld blootgesteld aan beide tokens in de pool.

Elke swap betaalt handelskosten, bijvoorbeeld 0,30% bij veel klassieke pools, die aan de reserves worden toegevoegd en onder de liquiditeitsverschaffers worden verdeeld. Een hypothetisch voorbeeld: als jouw € 1.000 goed is voor 1% van een pool die € 50.000 aan swaps per dag verwerkt tegen 0,30%, dan int de pool € 150 aan kosten en is jouw deel € 1,50 per dag. De echte inkomsten uit kosten hangen volledig af van het handelsvolume en veranderen dagelijks.

Sommige DeFi-platforms geven daarbovenop beloningstokens, vaak hun eigen governancetokens. Dit heet liquidity mining, en tussen pools wisselen om de hoogste beloningen te verzamelen, noemen mensen yield farming. Liquiditeitspools en yield farming gaan hand in hand, maar beloningen uit liquidity mining kunnen snel in waarde dalen, dus beoordeel een pool eerst op zijn handelskosten.

Soorten liquiditeitspools

Er zijn vier hoofdsoorten liquiditeitspools, en de soort bepaalt het grootste deel van je risico.

Risico’s van liquiditeitspools

Het grootste risico van een liquiditeitspool is dat je uiteindelijk minder waarde hebt dan als je je tokens gewoon had aangehouden. Dit zijn de risico’s die je moet begrijpen voordat je stort:

• Impermanent loss. Als de koersen van de twee tokens uit elkaar lopen, herbalanceert de pool je aandeel en houd je meer van de token die is gedaald. Kosten kunnen dat wel of niet goedmaken.
• Smart-contractrisico. Een bug of exploit kan een pool leeghalen. Controleer de beveiligingsmaatregelen van het protocol, zoals audits, bug bounties en upgrades met een tijdslot, maar zie geen ervan als een belofte.
• Scams. Iedereen kan een pool aanmaken voor elke token. Neptokens en rug pulls, waarbij de makers de liquiditeit weghalen en verdwijnen, komen vaak voor.
• Marktvolatiliteit. Beide tokens kunnen tegelijk dalen, en beloningstokens dalen vaak het snelst.

Liquiditeitspools vs orderboeken

Liquiditeitspools bepalen de prijs van trades met een formule; orderboeken koppelen kopers en verkopers die hun eigen prijzen opgeven. De meeste gecentraliseerde exchanges gebruiken een orderboek, waar market makers concurreren om scherpe prijzen af te geven.

Voor grote trades in grote munten kost een liquide orderboek op een exchange met een vergunning vaak minder, en betaal je duidelijke maker- of takerkosten. Pools winnen op toegang: ze zijn altijd open, iedereen kan zonder account liquiditeit verschaffen, en ze noteren tokens die geen enkele exchange aanbiedt.

Zijn liquiditeitspools op DeFi-platforms geschikt voor beginners?

Liquiditeitspools zijn geen goede eerste stap in crypto. Ze passen bij ervaren gebruikers die al beide tokens hebben, impermanent loss begrijpen en weten hoe ze het trackrecord van een smart contract controleren.

Wil je toch liquiditeit verschaffen, begin dan met een klein bedrag dat je kunt missen, kies een handelspaar dat je graag zou aanhouden, gebruik een protocol dat al lang bestaat, controleer het webadres voordat je je wallet koppelt, en lees elk goedkeuringsverzoek. Belastingen kunnen ook ingewikkeld zijn: afhankelijk van je land kunnen liquiditeit toevoegen, LP-tokens ontvangen en beloningen claimen elk als belastbare gebeurtenis gelden, dus controleer de regels waar je woont. Cryptoactiva zijn zeer volatiel en je kunt al het geld verliezen dat je erin stopt.

Verwante begrippen

• AMM
• DeFi
• DEX
• Impermanent loss
• Yield farming