Maker vs taker: het maker-takermodel voor kosten uitgelegd

Maker en taker zijn de twee rollen in elke trade op een exchange met een orderboek: de order van de maker stond al te wachten in het orderboek, en de order van de taker matchte er meteen mee. In het maker-takermodel rekenen exchanges elke kant andere kosten, en takers betalen meestal meer omdat ze liquiditeit wegnemen in plaats van toevoegen.

Je kiest geen rol als je je aanmeldt. Je wordt maker of taker bij elke order, afhankelijk van hoe je die plaatst.

Maker vs taker: wat is het verschil?

Het verschil tussen een maker en een taker is timing. Een maker plaatst een order die in het orderboek blijft staan, zoals een limietorder onder de huidige marktprijs. Een taker plaatst een order die meteen wordt uitgevoerd tegen bestaande orders, zoals een marktorder.

Elke trade heeft ze allebei: één maker en één taker. Als je bitcoin koopt met een marktorder, ben jij de taker, en degene wiens verkooporder je raakt, is de maker.

Zo werkt het maker-takermodel

Het maker-takermodel werkt via het orderboek van de exchange, de actuele lijst met koop- en verkooporders op elk prijsniveau. Stel je een vereenvoudigd orderboek voor bitcoin in euro’s voor:

Als je een kooplimiet op € 59.900 plaatst, matcht er niets. Je order sluit aan bij de biedingen en je bent maker. Als je een marktaankoop van 0,10 BTC plaatst, matcht die meteen met de goedkoopste verkooporder op € 60.010. Jij bent de taker, en de verkoper die die order plaatste, is de maker.

Een limietorder is niet automatisch een makerorder. Een kooplimiet op € 60.050 zou meteen matchen met bestaande verkooporders, dus dan gelden de takerkosten. Veel crypto-exchanges bieden post-only-orders, die worden geannuleerd in plaats van uitgevoerd als ze liquiditeit zouden wegnemen. Dat beschermt je makerstatus.

Waarom exchanges maker-takerprijzen gebruiken

Exchanges gebruiken maker-takerprijzen om liquiditeit aan te trekken. Marktliquiditeit betekent dat er altijd koop- en verkooporders dicht bij de huidige koers staan, zodat andere traders meteen tegen een redelijke prijs kunnen handelen. Een diep orderboek betekent kleinere spreads en minder slippage, en dat trekt meer traders en meer volume aan.

Het model ontstond op elektronische handelsplatformen voor aandelen in de Verenigde Staten en verspreidde zich naar gecentraliseerde crypto-exchanges. Grote beleggingsondernemingen en high-frequency traders treden op als professionele market makers: ze houden de hele dag koop- en verkooporders in het orderboek en verdienen de spread daartussen. In ruil daarvoor geven exchanges traders met een hoog volume lagere makerkosten, soms nul, en sommige handelsplatformen doen maker-takerbetalingen in de vorm van rebates.

Voor jou is het effect vooral positief: de makerorders van anderen zorgen ervoor dat je een eerlijke prijs krijgt als jij degene bent die liquiditeit wegneemt.

Maker- en takerkosten in euro’s

Maker- en takerkosten zijn een percentage van je handelswaarde. Dit kost het kopen en later verkopen van € 1.000 op het instapniveau bij twee exchanges met een MiCA-vergunning, zoals we hun kostenpagina’s controleerden op 23 oktober 2026:

Het tarief en het verschil tussen maker en taker zijn niet overal hetzelfde. Het ActiveTrader-tarievenoverzicht van Gemini begint bij 0,60% maker en 1,20% taker, hoog voor een exchange met een orderboek, en Gemini heeft in april 2026 zijn accounts in de EER gesloten. Binance rekent op zijn standaardniveau 0,10% voor zowel makers als takers, en heeft geen MiCA-vergunning voor inwoners van de EU. Meer over de makerkant lees je in onze uitleg over de maker fee.

Volumeniveaus en andere kortingen

De meeste maker-takerkostenstructuren worden goedkoper naarmate je meer handelt, waarbij je handelsvolume over 30 dagen je niveau bepaalt:

• Bitvavo: EUR-markten dalen van 0,15%/0,25% naar 0,10%/0,20% bij € 100.000 aan maandvolume, tot 0,00%/0,02% boven € 100 miljoen. USDC-markten kosten 0,05%/0,05%.
• Crypto.com Exchange: niveaus op basis van volume over 30 dagen, bijvoorbeeld 0,08%/0,18% vanaf $ 500.000. Wie 50.000 CRO of meer aanhoudt, krijgt 0% makerkosten en 12% korting op takerkosten.

Spotkosten en derivatenkosten staan in aparte tarievenoverzichten. Futures hebben vaak lagere maker-takertarieven, maar producten met hefboom voegen daar financieringskosten aan toe, en de exchanges die we volgen, beperken ze grotendeels voor particuliere klanten in de EU. Ga niet meer handelen alleen om een lager niveau te bereiken: de extra trades kosten meer dan de korting oplevert.

Maker en taker bij brokers en DEX’en

Niet elk platform gebruikt het maker-takermodel. De meeste Europese aandelenbrokers rekenen vaste kosten per order, ongeacht het ordertype. Trade Republic rekent € 1 per order met Best Price of € 2 met Direct Price, en DEGIRO rekent € 3,90 plus € 1 aan verwerkingskosten op Xetra volgens zijn Nederlandse tarieflijst. Veel handelsplatformen voor aandelen gebruiken wel maker-takerprijzen, maar die brengen ze in rekening bij hun aangesloten leden, niet bij jou.

Op gedecentraliseerde exchanges is er meestal geen orderboek. In gedecentraliseerde financiën (DeFi) handel je tegen liquiditeitspools en betaal je swapkosten, die naar de liquiditeitsverschaffers gaan die de tokens hebben gestort. Zij spelen de rol van maker, met heel andere risico’s.

Kun je beter maker of taker zijn?

Wees maker als de prijs belangrijker is dan snelheid, en taker als snelheid belangrijker is dan de prijs. Geen van beide maakt een trade op zichzelf winstgevend.

• Makers zijn geduldig: regelmatige kopers, mensen die niveaus voor winstneming instellen, traders in kleine munten met brede spreads. Ze betalen lagere kosten, maar hun orders worden misschien nooit uitgevoerd.
• Takers hebben directe orders nodig: uit een positie stappen, reageren op nieuws, handelen in een liquide paar met een heel kleine spread. Ze betalen hogere kosten, plus slippage als de markt snel daalt of stijgt.

Takers betalen doorgaans meer per trade, maar een gemiste trade kan een maker veel meer kosten dan het verschil in kosten. Cryptoactiva zijn zeer volatiel, koersbewegingen op korte termijn kunnen makkelijk zwaarder wegen dan een kostenverschil van 0,10%, en je kunt alles verliezen wat je belegt.

Maker-taker en EU-regels

In de EU hebben crypto-exchanges een MiCA-vergunning nodig, en de exploitant van een handelsplatform moet zijn kostenstructuur transparant, eerlijk en niet-discriminerend houden. Daarom publiceren exchanges met een vergunning volledige tabellen met maker- en takerkosten. Voor aandelen en ETF’s gelden voor je broker in plaats daarvan de regels voor beste uitvoering van MiFID II. Vergelijk de totale kosten, inclusief spreads en stortingskosten, op onze pagina over exchanges met lage kosten voordat je kiest.

Verwante begrippen

• Maker fee
• Orderboek
• Limietorder
• Marktorder
• Handelskosten