Wat is futures trading in crypto? Zo werken crypto futures

Futures trading in crypto betekent dat je contracten koopt of verkoopt die de koers van een cryptocurrency volgen, in plaats van de munt zelf te kopen. Een futurescontract, in het Nederlands ook wel termijncontract, is een afspraak om een bezit op een toekomstige datum tegen een vaste prijs te kopen of te verkopen; in crypto wordt vooral gehandeld in perpetual futures, die nooit aflopen. Traders gebruiken ze om te speculeren op de toekomstige koers, om short te gaan of om te hedgen, bijna altijd met hefboom.

Laten we duidelijk zijn over het risico: crypto futures zijn derivaten met hefboom, en de meeste particuliere traders verliezen er geld mee. In de EU zijn ze gereguleerd als financiële instrumenten en beperkt voor particuliere klanten, en veel crypto-exchanges bieden ze helemaal niet aan inwoners van de EU aan.

Crypto futures trading uitgelegd

Met crypto futures trading kun je winst maken, of verlies lijden, op koersbewegingen zonder het bezit zelf te hebben. Je hebt nooit de bitcoin in handen; je hebt een contract waarvan de waarde meebeweegt met de bitcoinkoers.

• Longpositie: je maakt winst als de koers stijgt. Een longpositie is een gok dat de koers van het bezit omhooggaat.
• Shortpositie: je maakt winst als de koers daalt. Met shortposities kunnen traders geld verdienen in dalende markten, wat op de spotmarkt lastig is.

Omdat je de munten niet geleverd krijgt, ben je geen eigenaar van het bezit: geen wallet, geen opname, geen staking. Als je de positie sluit, ontvang of betaal je het koersverschil in cash of stablecoins.

Zo werkt een futurescontract

Een futurescontract legt een contractprijs vast voor een onderliggende waarde, een contractgrootte en (bij standaard futures) een afwikkelingsdatum. Je winst of verlies is het verschil tussen je instapprijs en de marktprijs als je sluit, vermenigvuldigd met de grootte van je positie.

Een eenvoudig voorbeeld zonder hefboom: je opent een long futurespositie van € 1.000 in bitcoin. De koers stijgt 5%, dus je positie is € 1.050 waard en je kunt hem sluiten met € 50 winst, min handelskosten. Daalt de koers 5%, dan verlies je € 50.

De meeste crypto futures worden in geld afgewikkeld: aan het eind levert niemand bitcoin, je rekent alleen de winst of het verlies af.

Soorten futurescontracten in crypto

Er zijn twee hoofdsoorten futurescontracten in crypto: standaard futures met een vaste einddatum, en perpetual futures zonder einddatum.

Standaard futures en de einddatum

Standaard futurescontracten lopen af op een vaste datum, vaak maandelijks of per kwartaal. Op die datum wordt het contract afgerekend tegen de spotprijs en sluit je positie automatisch. Om hun blootstelling te houden, “rollen” traders door: ze sluiten het aflopende contract en openen het volgende. Gereguleerde markten zoals CME in de VS bieden sinds december 2017 standaard bitcoin futures aan; in de VS staan deze markten onder toezicht van de Commodity Futures Trading Commission.

Perpetual futures

Perpetual futures zijn futures zonder einddatum: je kunt ze aanhouden zolang je genoeg margin hebt. Ze worden de klok rond verhandeld en zijn verreweg het populairste futuresproduct in crypto. Anders dan traditionele futurescontracten gebruiken ze een funding rate om dicht bij de spotprijs te blijven.

Futuresprijzen en de spotprijs

Futuresprijzen liggen meestal dicht bij de spotprijs van het bezit, maar zijn zelden gelijk. Noteren futures boven spot, dan is de markt in contango, vaak omdat traders bereid zijn extra te betalen voor een longpositie met hefboom. Noteren futures onder spot, dan is de markt in backwardation, wat kan wijzen op angst of veel shortselling. Bij standaard futures krimpt dat prijsverschil tot nul bij afloop.

De funding rate bij perpetual futures

De funding rate is een periodieke betaling tussen long- en shortposities in perpetual futures. Ligt de prijs van de perpetual futures boven spot, dan is er een positieve funding rate en betalen longs aan shorts; bij een negatieve funding rate betalen shorts aan longs. Betalingen vinden meestal elke acht uur plaats en worden berekend over de totale waarde van je positie, dus ze kunnen snel in je rendement hakken. Onze pagina over de funding rate werkt een voorbeeld uit.

Hefboom, margin en liquidatie

Met hefboom beheer je grotere posities met minder kapitaal, en precies dat maakt futures zo riskant. Je stort margin, en het platform laat je een positie openen die een aantal keer groter is.

• Initiële marge: het bedrag dat je inlegt om de positie te openen.
• Onderhoudsmarge: het minimum dat je moet aanhouden. Zakt je saldo daaronder, dan krijg je een margin call of volgt automatische liquidatie.
• Liquidatie: het platform sluit je positie om verdere verliezen te stoppen, en je verliest je margin.

Zo pakt een storting van € 500 uit met een hefboom van 10x, dus een totale positiewaarde van € 5.000:

In de praktijk komt liquidatie iets eerder, door de onderhoudsmarge en kosten. Elk platform toont je liquidatieprijs voordat je een trade opent. Controleer die, en onthoud dat een beweging van 10% in bitcoin binnen een paar dagen niet ongewoon is. Onze pagina over liquidatie legt het mechanisme uit.

Voordelen en risico’s van crypto futures

Crypto futures geven ervaren traders instrumenten die de spotmarkt niet biedt, maar de risico’s die erbij horen zijn groot.

Wat futures mogelijk maken:

• Short gaan, om te profiteren van koersdalingen.
• Bestaande posities hedgen: wie bitcoin heeft, kan een short openen om zich tegen een daling te beschermen.
• Handelen met minder kapitaal dan de volledige positiewaarde.

Wat er mis kan gaan:

• Hefboom maakt van normale marktvolatiliteit een totaal verlies.
• Fundingbetalingen en handelskosten tellen op bij elke positie.
• Platforms kunnen marginregels wijzigen of storingen hebben op volatiele momenten.
• In onrustige markten kunnen koersen voorbij je stop-loss springen.

In de EU moeten ondernemingen die CFD’s aan particuliere klanten aanbieden, publiceren welk deel van de rekeningen geld verliest. Twee cijfers van hun eigen websites: 58,9% bij Interactive Brokers en 78,5% bij Bitpanda. Dat zijn CFD’s, geen futures, maar de les is dezelfde: de hefboom zelf is het wezenlijke risico.

Strategieën voor crypto futures trading

Veelgebruikte tradingstrategieën met futures zijn onder meer trendvolgen, hedgen, range trading en breakout trading. Welke tradingstijl je ook hebt, zorgvuldig risicobeheer is belangrijker dan de strategie zelf.

Breakout trading

Bij breakout trading stap je in wanneer de koers uitbreekt uit een bandbreedte waarin hij een tijd heeft gelegen, in de veronderstelling dat de beweging doorzet. Het grootste risico is de valse uitbraak: de koers piekt boven de bandbreedte, activeert kooporders en valt dan terug. Traders die deze strategie gebruiken, zetten een stop-loss net binnen de oude bandbreedte en houden hun posities klein.

Spot trading vs futures trading

Het verschil komt neer op eigendom en hefboom. Bij spot trading koop of verkoop je de munt zelf tegen de huidige marktprijs; je bezit hem en kunt hem opnemen. Bij futures trading handel je in contracten over de koers, meestal met hefboom, zonder iets te bezitten.

Voor de meeste lezers, en zeker voor beginners, is spot trading de betere keuze. Je kunt niet worden geliquideerd, er zijn geen fundingkosten en je maximale verlies is wat je hebt ingelegd. Futures hebben alleen zin als je margin begrijpt, je posities nauwlettend kunt volgen en een risicotolerantie hebt die past bij het verliezen van je hele inleg.

Regulering en beleggersbescherming in de EU

In de EU zijn crypto futures en perpetuals financiële instrumenten onder MiFID II, geen cryptoactiva onder MiCA. Met een MiCA-vergunning mag een exchange spotcrypto aanbieden; om jou derivaten aan te bieden, heeft een onderneming daarnaast een vergunning als beleggingsonderneming nodig. Ondernemingen met een vergunning moeten toetsen of het product passend voor je is en duidelijke risicowaarschuwingen geven. Voor crypto-CFD’s beperken EU-regels de hefboom voor particulieren tot 2:1 en verplichten ze bescherming tegen een negatief saldo.

Beleggerscompensatiestelsels dekken het faillissement van een beleggingsonderneming met een vergunning, nooit handelsverliezen. De belasting op winst uit futures kan verschillen van die op spotcrypto, dus controleer de regels in je land. Onze gids over cryptoderivaten gaat er dieper op in.

Zijn crypto futures iets voor jou?

Crypto futures kunnen passen bij ervaren traders die een hedge of een shortpositie nodig hebben, die margin begrijpen en die handelen via een aanbieder met een vergunning. Ze passen niet bij beginners, langetermijnbeleggers of iedereen die geld gebruikt dat hij zich niet kan veroorloven te verliezen. Cryptoactiva zijn zeer volatiel, en met hefboom kun je binnen enkele minuten je hele storting kwijtraken.

Verwante begrippen

• Perpetual contract
• Funding rate
• Hefboom
• Liquidatie
• Spot trading