Wat is take profit? Zo werken take-profitorders bij het handelen
Een take-profit is een order die je positie automatisch verkoopt zodra de koers stijgt tot een doel dat je zelf instelt, zodat je een winst vastlegt zonder de markt in de gaten te hoeven houden. Bij een shortpositie werkt het andersom: dan koopt de order terug als de koers daalt tot je doel.
Een take-profitorder is het spiegelbeeld van een stop-loss: de ene sluit winnende trades op een gepland niveau, de andere sluit verliezende trades. Samen maken ze van een trade een plan met een vastgelegd risico en rendement, nog voordat je begint.
Wat is take profit?
Take-profit (TP) is een exitorder die aan een open positie is gekoppeld en die positie sluit tegen een specifieke prijs boven de huidige marktprijs (bij een longpositie) of eronder (bij een shortpositie). Als de markt dat koersniveau bereikt, wordt de take-profitorder uitgevoerd en wordt de winst gerealiseerd op je handelsrekening.
De meeste platforms behandelen een take-profit als een limietorder. Die verkoopt tegen je limietprijs of beter, nooit slechter. Dat is het belangrijkste verschil met een stop-loss, die een marktorder wordt en tegen een slechtere prijs kan worden uitgevoerd.
Kortetermijntraders die op snelle bewegingen uit zijn, leunen het meest op take-profits, maar iedereen die koopt met een duidelijk koersdoel in gedachten kan er een gebruiken. Je hoeft niet meer zelf in te grijpen, en de verleiding om je positie “nog heel even” vast te houden valt weg.
Take-profit limit vs take-profit market
Sommige platforms, vooral crypto-exchanges, bieden twee versies. Een take-profit limit plaatst een limietorder op je doel. Een take-profit market stuurt een marktorder zodra de doelprijs is bereikt. De marktversie heeft meer kans om te worden uitgevoerd als de koers je doel maar kort raakt, maar in markten met weinig handel kan die tegen een iets slechtere prijs worden uitgevoerd. In liquide markten is het verschil meestal klein. Hoe dan ook kan een verkoop met winst belastbaar zijn, afhankelijk van waar je woont.
Zo werkt take profit: een voorbeeld
Stel dat je 20 aandelen koopt tegen een instapprijs van € 50, een positie van € 1.000. Je denkt dat het aandeel € 60 kan halen, dus je zet een take-profitorder op € 60 en een stop-lossorder op € 45.
- De koers stijgt naar € 60. Je take-profit wordt uitgevoerd en verkoopt automatisch alle 20 aandelen tegen € 60 of beter. Je ontvangt € 1.200, een winst van € 200 vóór kosten.
- De koers daalt naar € 45. Dan gaat in plaats daarvan je stop-loss af en verkoopt tegen ongeveer € 45, een verlies van ongeveer € 100 plus eventuele slippage. De take-profit wordt geannuleerd.
- De koers beweegt zijwaarts. Geen van beide orders gaat af; je open positie blijft open tot een van beide wordt geraakt of je hem zelf sluit.
Op de meeste platforms kun je prijs, stop en doel in één bracketorder instellen. Als een van de twee exitorders wordt uitgevoerd, annuleert het platform de andere, zodat er geen losse order blijft staan.
Take-profit en stop-loss: de risico-rendementsverhouding
De risico-rendementsverhouding vergelijkt wat je bij één trade kunt verliezen met wat je kunt winnen. In het voorbeeld riskeert de stop € 5 per aandeel en mikt het doel op € 10 per aandeel, een verhouding van 1:2.
Die verhouding bepaalt hoe vaak je gelijk moet hebben. Bij 1:2 levert een winnende trade € 200 op en kost een verliezende trade € 100, dus je hoeft maar iets meer dan één op de drie trades te winnen om vóór kosten met winst te eindigen. Bij 1:1 moet je meer dan de helft winnen. Veel traders mikken op een verhouding van minstens 1:2, al heb je ook niets aan een doel dat zo ver weg ligt dat het zelden wordt bereikt.
| Instelling | Instap | Stop-loss | Take-profit | Risico | Opbrengst | Verhouding |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Krap doel | € 50 | € 45 | € 55 | € 100 | € 100 | 1:1 |
| Gebalanceerd | € 50 | € 45 | € 60 | € 100 | € 200 | 1:2 |
| Ambitieus | € 50 | € 45 | € 65 | € 100 | € 300 | 1:3 |
Combineer dit met position sizing: bepaal de omvang van elke trade zo dat het raken van de stop maar een klein deel van je handelskapitaal kost, bijvoorbeeld 1% tot 2%. Dan ben je na een reeks verliezende trades niet al door je kapitaal heen voordat de winstgevende trades komen.
Zo stel je take-profitniveaus in
Er is niet één juist take-profitpunt. De meeste traders gebruiken een of meer van deze methodes:
- Steun- en weerstandsniveaus. Technische analyse zoekt naar prijzen waar de markt eerder is gekeerd. Een doel net onder een weerstandsniveau, waar verkopers eerder in actie kwamen, heeft meer kans om te worden bereikt dan een doel erboven.
- Een vast veelvoud van je risico. Zet het doel op twee of drie keer de afstand tot je stop, zoals in de tabel hierboven.
- Technische indicatoren. Sommige traders gebruiken voortschrijdende gemiddelden, grafiekpatronen of de recente volatiliteit om een realistische beweging in te schatten.
- Gefaseerd uitstappen. Verkoop een deel van de positie bij een eerste doel, en de rest bij een hoger doel of met een trailing stop. Zo spreid je je exit over meerdere posities of niveaus.
Welke methode je ook gebruikt, toets haar aan de marktomstandigheden. In volatiele markten zoals crypto kunnen koersen veel verder en sneller bewegen dan bij grote aandelen, in beide richtingen.
Waarom take-profitorders je helpen risico te beheersen
Een take-profitorder is net zo goed een instrument voor risicobeheer als voor winst. De belangrijkste voordelen:
- Je beslist niet meer op emotie. Hebzucht is de reden dat veel traders een winnende trade zien omslaan in een verlies. Met een vooraf ingesteld doel neem je de beslissing op een moment dat je kalm bent.
- Hij werkt terwijl je weg bent. Markten zoals crypto handelen de klok rond; een take-profit kan om 3 uur ‘s nachts winst vastleggen.
- Hij dwingt je tot een plan. Door een doel in te stellen, vraag je je af of de mogelijke winst het risico rechtvaardigt voordat je handelt.
Het nadeel is dat een take-profit je winst begrenst. Als het aandeel door je doel breekt en blijft stijgen, sta je erbuiten. Een trailing stop is het belangrijkste alternatief voor traders die in een sterke trend willen blijven. Onze pagina over risicobeheer laat zien hoe beide passen in bredere exitstrategieën.
Take-profit bij verschillende handelsstijlen
Hoe je een take-profit gebruikt, hangt af van je handelsstijl:
- Daytrader. Doelen liggen dichtbij en trades duren kort. Een daytrader plaatst de take-profit en de stop vaak op hetzelfde moment als de instap.
- Swingtrader. Doelen liggen verder weg en trades duren dagen of weken, dus de take-profitniveaus liggen meestal ruimer.
- Langetermijnbelegger. Meestal helemaal geen take-profit. Als je elke maand € 100 in een ETF belegt voor je pensioen, zou automatisch verkopen bij een koersdoel het plan onderbreken.
Met een hefboom verandert een take-profit niets aan de basisrekensom: de meeste particuliere traders verliezen geld met producten met een hefboom, zoals CFD’s, en een goed doel maakt een te grote positie niet goed. Onze pagina over ordertypes legt uit waar take-profit past naast markt-, limiet- en stoporders.
Belangrijkste punten
Een take-profit sluit een positie automatisch als de koers je doel bereikt, en legt zo een winst vast tegen je limietprijs of beter. Samen met een stop-loss legt hij de risico-rendementsverhouding van elke trade vast voordat je die plaatst. Stel doelen die je kunt onderbouwen vanuit de grafiek en vanuit je stop, bepaal de omvang van posities zo dat je een verlies kunt dragen, en onthoud dat een take-profit je winst beschermt, maar ook je opwaartse potentieel begrenst.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Kan ik zowel een stop-loss als een take-profit instellen?
Ja. Bij de meeste handelsplatforms kun je beide aan dezelfde positie koppelen, vaak als bracketorder of OCO-order (one-cancels-the-other). Als een van beide wordt uitgevoerd, wordt de andere automatisch geannuleerd.
Kun je beter een take-profit of een stop-loss gebruiken?
Ze hebben een andere taak, dus de meeste traders gebruiken allebei. Een stop-loss beperkt het verlies als je ernaast zit; een take-profit legt de winst vast als je gelijk hebt. Samen bepalen ze de risico-rendementsverhouding van de trade.
Hoe bereken ik mijn take-profit en stop-loss?
Begin bij je instapprijs. Zet de stop op het punt waar het idee achter de trade onjuist blijkt, en zet de take-profit op een doel dat minstens even ver weg ligt als je risico, vaak twee keer zo ver. Bepaal daarna de omvang van de positie zo dat de stop je alleen kost wat je je kunt veroorloven.
Wat gebeurt er als de koers over mijn take-profit heen springt?
Als je take-profit een limietorder is en de koers erboven opent, wordt die meestal uitgevoerd tegen de betere prijs die dan beschikbaar is. Als de koers je doel maar kort raakt, wordt een limietorder misschien niet uitgevoerd, omdat andere orders op die prijs eerst worden gematcht.
Kost het iets om een take-profit te plaatsen?
Meestal niet. Je betaalt de normale handelskosten als de order wordt uitgevoerd, plus de spread. Een order plaatsen, wijzigen of annuleren is doorgaans gratis.