Wat is een token in crypto? Cryptotokens uitgelegd

Een token in crypto is een digitaal activum dat bovenop een bestaande blockchain is gemaakt, zoals Ethereum of Solana, in plaats van op een eigen netwerk te draaien. Tokens worden uitgegeven door smart contracts en kunnen voor bijna alles staan: een stablecoin die de euro volgt, een stem in een protocol, toegang tot een app of een aanspraak op een bezitting in de echte wereld.

Daarmee verschillen tokens van cryptocoins zoals bitcoin en ether, die de eigen munt van hun eigen blockchain zijn. Mensen gebruiken “coin” en “token” losjes door elkaar, maar het verschil doet ertoe als je ze verstuurt, bewaart of er kosten voor betaalt.

Wat is een cryptotoken als digitaal activum?

Een cryptotoken is een saldo dat wordt bijgehouden door een programma dat op de blockchain van een ander draait. De blockchain houdt het gedeelde grootboek bij; het smart contract van de token legt de regels vast: hoeveel tokens er bestaan, wie ze bezit en wat er gebeurt als ze worden verplaatst.

Zie een blockchain als een spoorwegnet en tokens als de wagons die over de rails rijden. Het spoor is één keer aangelegd, en iedereen kan nieuwe wagons toevoegen zonder nieuw spoor te leggen. Daarom zijn er veel meer blockchaintokens dan blockchains met een eigen coin.

Bekende voorbeelden van cryptografische tokens:

• USDC en USDT: stablecoins die als token bestaan op Ethereum en verschillende andere blockchainnetwerken.
• LINK en UNI: tokens op Ethereum die horen bij het datanetwerk Chainlink en de gedecentraliseerde exchange Uniswap.
• BAT (Basic Attention Token): een utilitytoken voor advertenties en beloningen in de browser Brave.

Zo werken cryptotokens

Cryptotokens werken via smart contracts: kleine programma’s op een blockchain die saldi en overboekingen bijhouden. Om een token te maken, zet een project een contract op de blockchain dat de naam, de ticker, het totale aanbod en de regels voor het aanmaken (minten) of vernietigen (burnen) van eenheden vastlegt. Een token maken kost weinig meer dan netwerkkosten, en daarom bestaan er zoveel tokens, en zijn er zoveel waardeloos.

De meeste tokens volgen een gedeelde standaard, zodat wallets en exchanges ze kunnen ondersteunen zonder maatwerk:

• ERC-20 op de Ethereum-blockchain voor onderling uitwisselbare (fungibele) tokens. Onze uitleg over ERC-20 gaat in op de details.
• ERC-721 en ERC-1155 voor non-fungible tokens.
• SPL-tokens op Solana.

Als je een token verstuurt, betaal je de transactiekosten in de coin van de onderliggende chain, niet in de token. Om voor € 200 aan USDC op Ethereum te verplaatsen, heeft je wallet een beetje ETH nodig voor gas. Daar vallen veel beginners over: de tokens staan in de wallet, maar ze kunnen niet worden verplaatst tot je de coin aanvult.

Cryptocoins vs cryptotokens

Cryptocoins draaien hun eigen blockchain; tokens lenen een bestaande. Technisch gezien zijn tokens vermeldingen in een smart contract, terwijl coins zijn ingebouwd in de eigen regels van het netwerk en betalen voor de beveiliging ervan.

Ether is een coin op Ethereum, terwijl wrapped ether (WETH) een ERC-20-token is die ether vertegenwoordigt. XRP is ook een coin, omdat het de eigen munt van de XRP Ledger is.

Soorten cryptotokens

Cryptotokens vallen in een paar soorten, op basis van wat ze tokenhouders geven. De grenzen zijn vaag, en één token kan in meer dan één hokje passen.

Utilitytokens

Een utilitytoken geeft toegang tot een product of dienst binnen een tokenecosysteem, zoals betalen voor opslag of functies in een app ontgrendelen. De waarde hangt ervan af of mensen die dienst echt gebruiken. Als het platform nooit aanslaat, heeft de token weinig reden om zijn waarde te houden.

Governancetokens

Met governancetokens kunnen houders stemmen over wijzigingen in een protocol, zoals de hoogte van kosten of hoe een kas wordt besteed. In de praktijk bepalen vaak een paar grote houders de uitkomst, en de opkomst is meestal laag.

Stablecoins en grondstoftokens

Stablecoins proberen een stabiele waarde te houden door een fiatvaluta zoals de euro of de dollar te volgen, gedekt door reserves. Grondstoftokens doen hetzelfde voor fysieke bezittingen zoals goud. Beide zijn maar zo goed als de reserves erachter, dus controleer wie de reserves aanhoudt en of ze onafhankelijk worden geaudit.

Securitytokens en real-world assets

Securitytokens vertegenwoordigen eigendom van iets dat juridisch als belegging geldt, zoals een aandeel, een obligatie of een deelneming in een fonds. Tokens voor real-world assets kunnen gedeeltelijk eigendom bieden van bijvoorbeeld staatsobligaties. In de EU vallen tokens die als financieel instrument gelden onder dezelfde effectenregels (MiFID II) als traditionele effecten, niet onder MiCA.

NFT’s

Non-fungible tokens (NFT’s) zijn uniek: elk heeft een eigen ID, dus je kunt de ene NFT niet één op één ruilen tegen een andere. Ze worden gebruikt voor digitale kunst, verzamelobjecten, items in games en tickets. Een NFT bezitten betekent meestal dat je de token bezit, niet het auteursrecht op het kunstwerk.

Memecoins

Memecoins zijn meestal tokens zonder product erachter, gedreven door grappen en online aandacht. Hun koersen kunnen binnen enkele uren wild schommelen, en veel verliezen bijna al hun waarde. Zie ze als een gok, niet als een belegging.

Initial coin offering (ICO) en andere tokenverkopen

Een initial coin offering (ICO) is een tokenverkoop waarbij een project nieuwe tokens aan het publiek verkoopt om geld op te halen, vaak voordat het product bestaat. ICO’s beleefden rond 2017 een hausse en werden gevolgd door initial exchange offerings, waarbij een exchange de verkoop organiseert. Veel van die projecten mislukten, en sommige waren regelrechte fraude.

In de EU stelt MiCA nu regels voor openbare tokenverkopen. Wie de meeste cryptoactiva aan het publiek aanbiedt, moet een whitepaper voor cryptoactiva publiceren met een beschrijving van het project, de rechten die aan de token verbonden zijn en de risico’s. Een whitepaper is geen goedkeuring: toezichthouders controleren niet of het project iets voorstelt.

Waarom tokens ertoe doen voor jou in de EU

MiCA, de cryptowet van de EU, geldt volledig sinds 30 december 2024, en de regels voor stablecoins sinds 30 juni 2024. De wet deelt tokens in drie groepen in:

• E-geldtokens: stablecoins die aan één officiële valuta zijn gekoppeld, zoals een eurostablecoin.
• Activagerelateerde tokens: tokens die een mandje van valuta’s, grondstoffen of andere activa volgen.
• Andere cryptoactiva: al het andere, waaronder de meeste utilitytokens.

In de praktijk betekent dit drie dingen voor jou:

1. Alleen platforms met een vergunning. Sinds 1 juli 2026 mogen alleen aanbieders met een MiCA-vergunning cryptodiensten aanbieden in de EU. Bitvavo en Kraken zijn voorbeelden; controleer elk ander platform in het register van ESMA.
2. Geen compensatiestelsel. Cryptoactiva vallen niet onder beleggerscompensatiestelsels zoals het Nederlandse. Als een token naar nul gaat, vergoedt niemand je verlies.
3. Er gelden belastingregels. In Nederland tellen tokens mee voor je bezittingen in box 3. In Duitsland wordt winst op tokens die je binnen een jaar na aankoop verkoopt belast als private verkoop; na meer dan een jaar is die winst onder de huidige regels belastingvrij.

Zo koop je cryptotokens in Europa

Om cryptotokens te kopen in Europa open je een account bij een exchange met een MiCA-vergunning, rond je de identiteitsverificatie af, stort je euro’s met een SEPA-overboeking en plaats je een order op de token die je wilt. Koop alleen tokens die de exchange zelf noteert, en controleer of het netwerk overeenkomt met je wallet voordat je opneemt.

Controleer voordat je koopt de basis:

• Contractadres: kopieer het van de officiële site van het project en controleer het in een block explorer. Oplichters maken nagemaakte tokens met dezelfde naam.
• Aanbod en unlocks: hoeveel tokens er bestaan, en wanneer de tokens van het team vrijkomen. Onze pagina over tokenomics legt uit waar je op moet letten.
• Controle: kan iemand nieuwe tokens aanmaken of overboekingen bevriezen?
• Netwerk: een ERC-20-token versturen naar een adres op een andere chain kan betekenen dat je hem kwijtraakt.

Conclusie

Een token is een cryptoactivum dat over de rails van een andere blockchain rijdt. Daardoor zijn tokens goedkoop te maken en flexibel, en dat is zowel hun kracht als hun grootste risico. Weet voordat je er een koopt wat hij je geeft, op welk netwerk hij draait en of het platform dat hem verkoopt een vergunning heeft waar jij woont.

Verwante begrippen

• ERC-20
• Smart contract
• Stablecoin
• Governance token
• Altcoin