FOMO betekenis: fear of missing out bij beleggen en crypto

FOMO staat voor “fear of missing out”, de angst om iets mis te lopen. De betekenis: het onrustige gevoel dat andere mensen ergens van profiteren terwijl jij achterblijft. Bij beleggen is het wat mensen een aandeel of cryptoactivum laat kopen nadat de koers al flink is gestegen, alleen omdat iedereen rijk lijkt te worden. Het is een van de meest voorkomende redenen dat beginners hoog kopen en laag verkopen.

Wat betekent FOMO?

FOMO betekent fear of missing out, en de term verwijst naar een emotionele reactie, niet naar een doordachte beslissing. Het acroniem werd populair in de jaren 2000; een artikel uit 2004 in een studentenblad van de business school van Harvard University krijgt vaak de eer dat het de term verspreidde. Inmiddels is het alledaagse internetslang voor de zorg dat anderen een beter leven hebben dan jij.

In geldzaken beschrijft FOMO een specifiek gedrag: iets kopen, niet omdat je het hebt onderzocht, maar omdat de koers stijgt en je het niet kunt aanzien dat die zonder jou stijgt. Dat verschil doet ertoe. Een onderzochte belegging heeft een reden, een prijs die je bereid bent te betalen en een plan. Een FOMO-aankoop heeft alleen urgentie en hoop.

Fear of missing out bij beleggen

Fear of missing out bij beleggen drijft op sociale bevestiging, en hangt nauw samen met sociale media. Als vrienden hun winsten posten of online communities erover praten, ontstaat het idee dat de hele wereld rijk wordt behalve jij. Een snelle koersstijging voelt als bewijs dat de belegging waardevol is, maar een stijgende koers laat alleen zien dat meer mensen kopen, niet waarom.

Hoe FOMO beleggingsbeslissingen beïnvloedt

FOMO kan beleggers tot slechtere beleggingsbeslissingen brengen. Die impulsieve beslissingen uiten zich op drie voorspelbare manieren:

• Late instap. Je koopt na de grote beweging, als het grootste deel van de winst al achter de rug is en het risico op een daling het grootst is.
• Te grote posities. De angst om nog meer winst te missen zorgt ervoor dat je meer geld in één trade steekt dan je van plan was, en dat verhoogt je risico.
• Geen exitplan. Je bepaalt niet vooraf wanneer je zou verkopen, dus een daling loopt uit op paniekverkopen.

Een eenvoudig voorbeeld laat de schade zien. Stel dat een munt in een maand is verdubbeld en je vlak bij de top voor € 1.000 koopt. De hype zakt weg en de koers daalt 50%. Je positie is nu € 500 waard, en die moet 100% stijgen alleen al om terug te komen op € 1.000. Rendementen uit het verleden voorspellen geen toekomstige rendementen, en dat geldt ook voor de rally van vorige maand.

FOMO bij trading

Bij trading betekent FOMO een beweging najagen: een trade openen omdat de koers al loopt, niet omdat je eigen regels dat zeggen. Ervaren traders bepalen vooraf een setup, zoals een prijsniveau, een signaal en een stop-loss, en handelen alleen als die zich voordoet. Op het moment dat je koopt zonder setup, handel je op emotie. Trades najagen in je handelsaccount levert bovendien extra kosten op, en die vreten verder aan je beleggingen.

Waarom beleggers bang zijn iets mis te lopen

Beleggers zijn bang iets mis te lopen omdat een gemiste kans net zo pijnlijk kan voelen als geld verliezen. De psychologie erachter is bekend; behavioural finance noemt een deel ervan spijtaversie: mensen doen veel moeite om het gevoel te vermijden dat ze de verkeerde keuze hebben gemaakt. Drie triggers maken het erger:

• Sociale feeds. Screenshots van winsten, nooit van verliezen, laten winst normaal en makkelijk lijken.
• Schaarstetaal. “Laatste kans”, “beperkte tijd” of “nog maar 24 uur” zijn bedoeld om je te laten stoppen met nadenken.
• Spijt van de vorige keer. Heb je de vorige rally gemist, dan is de kans groter dat je in de volgende springt.

Voorbeelden van FOMO op de markten

FOMO duikt op in elke marktcyclus, niet alleen in crypto. Drie bekende voorbeelden:

• De dotcombubbel. Aan het eind van de jaren 1990 stortten beleggers zich op bijna elk bedrijf met “.com” in de naam. Veel van die aandelen verloren het grootste deel van hun waarde toen de bubbel in 2000 barstte.
• Meme-aandelen. In januari 2021 dreven online communities de koers van het aandeel GameStop in een uitzonderlijk tempo op. Veel mensen die vlak bij de top kochten, leden binnen enkele weken grote verliezen.
• Bull runs in crypto. Elke grote cryptorally brengt een golf nieuwe kopers en nieuwe tokens, en veel van die tokens dalen later tot bijna nul.

Het patroon herhaalt zich: een echt verhaal, een snelle koersstijging, een menigte die te laat instapt, en een scherpe daling die de laatste kopers het hardst raakt.

FOMO in crypto

FOMO is in crypto extra sterk omdat de markten 24 uur per dag open zijn, de koersen zeer volatiel zijn en nieuwe tokens binnen enkele dagen meerdere keren in waarde kunnen stijgen. Cryptoactiva missen bovendien, net als andere digitale activa, de winsten of dividenden waarmee je aandelen kunt waarderen, dus hype en trends bewegen de koersen meer.

Daardoor is crypto een natuurlijke thuishaven voor pump-and-dumpschema’s, waarbij een groep een kleine token ophemelt, vroeg koopt en verkoopt aan de mensen die erin springen. Onze pagina over pump and dump legt uit hoe die werken. Het spiegelbeeld van FOMO is FUD: fear, uncertainty and doubt, oftewel angst, onzekerheid en twijfel die mensen aanzetten om op de bodem te verkopen.

EU-regels beschermen je tegen sommige dingen, maar niet tegen je eigen emoties. Onder MiCA moeten cryptoaanbieders met een vergunning hun marketing eerlijk, duidelijk en niet misleidend houden, en geldt het verspreiden van valse informatie om koersen te bewegen als marktmanipulatie. Niets daarvan houdt koersen tegen als ze dalen. Cryptoactiva zijn zeer volatiel, en je kunt al het geld verliezen dat je erin steekt.

FOMO is het duurst in combinatie met een hefboom. Een positie met hefboom die je haastig hebt gekocht, kan door een kleine beweging tegen je in worden geliquideerd, en dat is een van de redenen dat de meeste particuliere traders geld verliezen met producten met een hefboom.

Zo voorkom je FOMO

De beste manier om FOMO te voorkomen, is je regels vast te leggen voordat de markt spannend wordt, en je er dan aan te houden als dat gebeurt.

Stel een afkoelregel in

Een afkoelregel laat je wachten voor elke aankoop die je niet had gepland. Een dag is meestal genoeg.

Gebruik een eenvoudige FOMO-check

Stel jezelf vier vragen voordat je koopt:

Staan de meeste van je antwoorden in de linkerkolom, wacht dan, en doe eerst je eigen onderzoek, met onafhankelijke bronnen in plaats van de mensen die het idee verkopen.

Automatiseer je beleggingen

Automatiseren haalt de beslissing weg, en daarmee het grootste deel van de emotionele druk. Het is een eenvoudige strategie: een vaste maandelijkse aankoop, bijvoorbeeld € 100 in een ETF of in een cryptoactivum dat je hebt onderzocht, betekent dat je tegen veel verschillende prijzen koopt in plaats van er één na te jagen. Onze gids over dollar cost averaging legt het idee uit.

FOMO-bestendige beslissingen nemen

FOMO-bestendig beleggen komt neer op een plan en een strategie die je vastlegt als je rustig bent. Houd het grootste deel van je geld in gespreide beleggingen voor de lange termijn, en houd een speculatief deel klein genoeg dat je leven niet verandert als je het kwijtraakt.

Bekijk elke ongeplande aankoop opnieuw na de afkoelperiode, en noteer wat je voelde toen je die deed. Een beleggingsdagboek klinkt ouderwets, maar het is een van de duidelijkste manieren om je eigen patronen te zien. Een rally missen is geen verlies. De top van een rally kopen met geld dat je nodig hebt, is dat vaak wel.

Verwante begrippen

• FUD
• HODL
• Pump-and-dump
• Marktpsychologie
• DYOR