Wat is een seed phrase? Zo werkt hij en zo bewaar je hem

Een seed phrase, in het Nederlands meestal herstelzin genoemd, is een lijst van 12 of 24 gewone woorden die een back-up vormt van je cryptowallet. Wie die woorden heeft, in de juiste volgorde, kan de wallet op elk compatibel apparaat herstellen en elke munt erin verplaatsen. Het is dus het belangrijkste geheim dat je in crypto ooit zult hebben.

Je krijgt een herstelzin als je een nieuwe cryptowallet instelt die je zelf beheert, zoals een hardwarewallet of een wallet-app op je telefoon. In het Engels heet hij ook recovery phrase, mnemonic phrase of backup phrase.

Wat is een herstelzin, in gewone woorden?

Een herstelzin is een leesbare back-up van de hoofdsleutel achter je cryptowallet. In plaats van je lange reeksen letters en cijfers te laten overschrijven, zet de wallet die sleutel om in gewone Engelse woorden, die je makkelijker zonder fouten overschrijft.

Uit die ene herstelzin kan de walletsoftware alle privésleutels opnieuw aanmaken die hij ooit voor je heeft gemaakt, en daaruit elk walletadres. Eén herstelzin kan dus Bitcoin, Ether en andere munten in één wallet dekken, over veel adressen. Raak je het apparaat kwijt, dan kun je de toegang op een nieuw apparaat herstellen. Raak je het apparaat en de herstelzin kwijt, dan zijn de munten voorgoed weg.

Zo werkt een herstelzin

Je wallet genereert de herstelzin uit een groot willekeurig getal, dat op je eigen apparaat wordt aangemaakt als je de wallet voor het eerst instelt. De meeste wallets volgen een openbare standaard, BIP-39, die de woorden kiest uit een vaste lijst van 2.048 woorden en een ingebouwde controlesom toevoegt. Een tikfout wordt daardoor meestal opgemerkt als je de herstelzin weer intypt.

Het proces werkt in drie lagen:

1. Willekeurig getal. De wallet maakt een lang willekeurig getal aan. Dat is het echte geheim.
2. Woorden. Dat getal wordt omgezet in een herstelzin van 12 woorden of van 24 woorden. De herstelzin bestaat uit willekeurige woorden, niet uit woorden die je zelf kiest.
3. Sleutels en adressen. Van de herstelzin wordt een hoofdsleutel gemaakt, die vervolgens meerdere privésleutels maakt en voor elk account een eigen walletadres.

Omdat de woorden willekeurig worden gekozen uit 2.048 mogelijkheden, ligt het aantal mogelijke combinaties ver buiten wat iemand met brute kracht kan uitproberen. Die bescherming verdwijnt als je de woorden zelf kiest of een herstelzin gebruikt die iemand anders je heeft gegeven.

Een voorbeeld van een herstel

Stel dat je een wallet-app instelt en de 12 woorden opschrijft, en dat later je telefoon wordt gestolen. Op een nieuwe telefoon installeer je dezelfde wallet-app, kies je “herstellen met een bestaande herstelzin” en typ je de 12 woorden in de juiste volgorde in. Je adressen en saldi verschijnen weer. De munten zijn nooit van de blockchain weg geweest: de herstelzin geeft je gewoon de sleutels terug waarmee je ze beheert.

Wat is het verschil tussen een herstelzin en een privésleutel?

Een herstelzin en een privésleutel geven allebei toegang tot crypto, maar op een ander niveau. De herstelzin is de hoofdback-up van de hele wallet; een privésleutel beheert één adres. Je pincode of het wachtwoord van de app ontgrendelt de wallet alleen op je eigen apparaat.

Een hardwarewallet toont de herstelzin één keer, tijdens het instellen, en stuurt hem nooit naar je computer. Dagelijks keur je cryptotransacties goed met het apparaat en de pincode. Je hebt de herstelzin alleen nodig als het apparaat kapotgaat of kwijtraakt, of als je overstapt naar een andere wallet.

Waarom je herstelzin ertoe doet

Je herstelzin maakt eigen beheer echt. Op een crypto-exchange heeft de exchange de sleutels en kan die je toegang herstellen na een reset van je wachtwoord en een controle van je identiteitsbewijs. Bij een wallet in eigen beheer is er geen helpdesk: wie de herstelzin heeft, heeft de munten. Dat is de prijs voor echt eigen beheer en de zelfbeschikking die daarbij hoort.

In de EU is er ook een verband met de regels. Neem je meer dan € 1.000 op van een exchange met een vergunning naar je eigen wallet, dan moet de exchange door de travel rule controleren of de wallet van jou is, bijvoorbeeld met een kleine testtransactie of een bericht dat je in de wallet ondertekent. Voor geen van beide methoden is ooit je herstelzin nodig. Hoe dat werkt, lees je op onze pagina over KYC in crypto.

Zo bewaar je een herstelzin zorgvuldig

Je herstelzin bewaar je het best offline, op papier of metaal, op meer dan één goed beschermde plek. Dit is een routine die voor de meeste mensen werkt.

De herstelzin in twee helften splitsen voor extra beveiliging klinkt slim, maar maakt hem zwakker, omdat elke helft een dief een voorsprong geeft. Wil je een back-up in meerdere delen, gebruik dan een methode die daarvoor is gemaakt, zoals multisigwallets of de back-ups in delen die sommige hardwarewallets bieden.

Oplichting met herstelzinnen waar je op moet letten

Bijna elke diefstal van een herstelzin is een truc, geen hack. Oplichters weten dat offline bewaren werkt, dus proberen ze je zover te krijgen dat je hem intypt.

• Nepsupport. Iemand op X, Telegram of Discord biedt hulp aan en vraagt om je herstelzin om je wallet te “synchroniseren” of te “valideren”.
• Phishingaanvallen. Een nepwebsite of nepextensie voor je browser bootst een echte wallet na en vraagt je die te “herstellen”. Download walletsoftware alleen via de eigen site van de maker of de officiële appwinkel.
• Vooraf ingevulde herstelzinnen. Met een hardwarewallet die aankomt met een herstelzin die al in de doos is afgedrukt, is geknoeid. Een echte wallet maakt de woorden aan op je eigen apparaat.
• Airdrops die te mooi zijn om waar te zijn. Gratis tokens waarvoor je je herstelzin moet invullen om ze te claimen, zijn altijd oplichting.

De regel is eenvoudig: een echte wallet vraagt alleen om je herstelzin als je hem zelf herstelt op een nieuw apparaat. Iedereen anders die erom vraagt, wil toegang tot je crypto. Meer hierover lees je op onze pagina’s over phishing en best practices voor cryptobeveiliging.

Menselijke fouten zijn het andere grote risico: woorden in de verkeerde volgorde, een verkeerd gespeld woord, of een back-up die met oude papieren is weggegooid. Controleer je kopie één keer per jaar.

Wat gebeurt er als je je herstelzin kwijtraakt?

Raak je je herstelzin kwijt maar opent de wallet nog, dan ben je nog niets kwijt. Maak een nieuwe wallet aan met een nieuwe herstelzin, maak daar een goede back-up van en zet je geld over. Raak je zowel de herstelzin als de toegang tot je wallet kwijt, dan is er geen manier om weer toegang te krijgen: geen bedrijf, geen exchange en geen overheid kan hem resetten.

Conclusie

Een herstelzin is de hoofdsleutel van een wallet in eigen beheer: 12 of 24 woorden die je cryptowallet overal kunnen herstellen en iedereen die ze ziet volledige controle geven. Schrijf hem offline op, bewaar twee kopieën op goed beschermde plekken, en typ hem nergens in behalve in je eigen wallet. Klinkt dat als te veel verantwoordelijkheid, dan is crypto aanhouden op een exchange met een vergunning een volwaardige keuze; onze uitleg over soorten wallets vergelijkt beide routes, en onze pagina over hardwarewallets behandelt de meest gebruikte manier om je eigen sleutels te bewaren.

Verwante begrippen

• Privésleutel
• Eigen beheer
• Hardwarewallet
• Cold wallet
• Phishing