Wat is hashrate in crypto? De hashrate van Bitcoin uitgelegd
Hashrate is de totale rekenkracht die miners inzetten om een proof-of-work-blockchain zoals Bitcoin te beveiligen, gemeten in hashes per seconde. Elke hash is één gok naar de puzzel die miners moeten oplossen om een nieuw blok toe te voegen, dus een hogere hashrate betekent meer gokken per seconde en een netwerk dat moeilijker aan te vallen is. De hashrate van het Bitcoin-netwerk wordt inmiddels gemeten in exahashes per seconde: miljarden maal miljarden gokken per seconde.
Hashrate uitgelegd: wat het meet
Hashrate geeft aan hoeveel hashberekeningen een miner, of het hele netwerk, per seconde uitvoert: met andere woorden, hoeveel rekenkracht er aan het werk is. Een hash is de uitkomst van een wiskundige functie die willekeurige blokgegevens omzet in een code met een vaste lengte; verander je één teken, dan verandert de uitkomst volledig, dus de enige manier om een bepaalde uitkomst te vinden is blijven gokken.
De term wordt op twee manieren gebruikt:
- Individuele hashrate: de snelheid van één miningmachine of mining pool.
- Netwerkhashrate (totale hashrate): de gecombineerde rekenkracht van alle miners op een blockchainnetwerk.
Hashrate bestaat alleen op proof-of-work-blockchains. Elke blockchain gebruikt zijn eigen hashalgoritme (Bitcoin gebruikt SHA-256), dus hashrates op verschillende netwerken zijn niet direct te vergelijken. Ethereum heeft helemaal geen hashrate meer sinds het in 2022 overstapte op proof of stake.
Zo gebruikt bitcoin mining de hashrate
Bitcoin mining is een race om een geldige hash te vinden. Miners valideren transacties die wachten op bevestiging, nemen de gegevens van een nieuw blok, voegen een willekeurig getal toe (de nonce) en hashen het resultaat. Ligt de hashwaarde onder het doel dat het netwerk heeft vastgesteld, dan hebben ze een geldige blokhash gevonden en winnen ze; zo niet, dan veranderen ze de nonce en proberen ze het opnieuw, miljarden keren per seconde.
De winnaar voegt het volgende blok toe aan de blockchain van Bitcoin en verdient twee soorten inkomsten: de blokbeloning in nieuw aangemaakte bitcoins, en de transactiekosten van de transacties in dat blok. Hashrate is dus een maat voor hoeveel gokken alle miners samen per seconde doen, en hoe moeilijk het voor wie dan ook zou zijn om hen te overtroeven.
De hashrate van Bitcoin en het Bitcoin-netwerk
Het Bitcoin-netwerk mikt op een gemiddelde bloktijd van tien minuten, hoeveel rekenkracht er ook bijkomt. Meer hashrate maakt blokken of bevestigingen niet sneller; het maakt het netwerk duurder om aan te vallen. De hashrate van Bitcoin beveiligt de volgorde van transacties, terwijl de snelheid van bevestigingen ongeveer gelijk blijft, omdat het protocol de difficulty aanpast.
Hashrate gemeten: van hashes tot exahashes
Hashrate beschrijft een snelheid, dus wordt die gemeten in hashes per seconde (H/s), met de standaardvoorvoegsels voor grotere hoeveelheden:
| Eenheid | Hashes per seconde |
|---|---|
| Kilohash (kH/s) | 1.000 |
| Megahash (MH/s) | 1 miljoen |
| Gigahash (GH/s) | 1 miljard |
| Terahash (TH/s) | 1 biljoen |
| Petahash (PH/s) | 1.000 biljoen |
| Exahash (EH/s) | 1 miljard miljard |
Niemand kan elke gok op het netwerk direct tellen. De hashrate van het netwerk wordt geschat op basis van de huidige difficulty en hoe snel recente blokken werden gevonden. Daarom springen metingen op korte termijn op en neer, en tonen datasites vaak een zevendaags gemiddelde.
De mining difficulty van Bitcoin en hashrate
Mining difficulty, ook wel netwerkdifficulty genoemd, is het doel dat bepaalt hoe moeilijk het is om een geldige hash te vinden, en die beweegt mee met de hashrate. Elke 2.016 blokken, ongeveer elke twee weken, vergelijkt het Bitcoin-protocol hoe lang die blokken duurden met het doel van tien minuten. Kwamen de blokken te snel omdat er veel miners bijkwamen, dan stijgt de difficulty; kwamen ze te langzaam, dan daalt de difficulty. Kort gezegd: als de hashrate daalt, daalt de netwerkdifficulty mee bij de volgende aanpassing.
| Hashrate | Mining difficulty | |
|---|---|---|
| Wat het meet | Rekenkracht die aan het netwerk werkt | Hoe moeilijk het is om een geldig blok te vinden |
| Wie het bepaalt | De som van de machines van alle miners | Het Bitcoin-protocol, automatisch |
| Hoe vaak het verandert | Voortdurend | Elke 2.016 blokken |
| Wat het regelt | Netwerkbeveiliging | Een constante bloktijd |
Onze pagina over difficulty legt de aanpassing uitgebreider uit.
Stijgende hashrate en concurrentie tussen miners
Als de hashrate stijgt, wordt de concurrentie zwaarder. Nieuwe, efficiëntere hardware komt erbij, de volgende aanpassing brengt een hogere difficulty, en elke bestaande machine verdient een kleiner deel van de beloningen. Een stijgende difficulty knijpt eerst miners met oude machines af. Energiekosten zijn de grootste kostenpost, dus miners met goedkope stroom blijven het langst winstgevend; als de energiekosten fors stijgen, neemt de miningactiviteit in die regio af.
Bitcoinminers en de winstgevendheid van mining
De winstgevendheid van mining komt neer op de bitcoinkoers, de blokbeloning, de mining difficulty en de stroomrekening. De meeste bitcoinminers sluiten zich aan bij een mining pool: ze bundelen hun hashrate en delen de beloningen, waardoor zeldzame grote winsten veranderen in kleine, regelmatige uitbetalingen. Elke halving halveert de blokbeloning en zet extra druk op de marges.
Waarom is hashrate belangrijk?
Hashrate is belangrijk omdat het laat zien hoeveel rekenkracht het netwerk beschermt, en dus hoeveel het zou kosten om het aan te vallen. Om recente transacties te herschrijven, zou een aanvaller meer dan de helft van alle miningkracht nodig hebben, en op Bitcoin betekent dat een enorme hoeveelheid gespecialiseerde hardware en stroom.
De hashrate van Bitcoin en netwerkbeveiliging
Een hoge hashrate maakt de beveiliging via proof of work van het Bitcoin-netwerk sterker, omdat eerlijke miners de keten sneller blijven verlengen dan één partij in haar eentje zou kunnen. Het is echter geen volledige beoordeling van de beveiliging: concentratie bij een paar grote mining pools, softwarefouten en andere risico’s tellen ook mee.
Hoe een 51%-aanval samenhangt met hashrate
Een 51%-aanval vindt plaats als één groep meer dan de helft van de hashrate van een netwerk in handen heeft. Die groep zou dan haar eigen recente transacties kunnen terugdraaien om munten dubbel uit te geven, of de transacties van anderen kunnen blokkeren. Ze zou geen munten uit de wallets van anderen kunnen stelen of de regels van Bitcoin kunnen veranderen. Zulke aanvallen hebben kleinere proof-of-work-netwerken getroffen; Ethereum Classic kreeg er in 2019 en 2020 meerdere te verduren. Op Bitcoin maken de benodigde hardware en energie zo’n aanval onpraktisch.
Waardoor verandert de hashrate van Bitcoin?
De hashrate verandert om meerdere redenen, en de hashrate van Bitcoin weerspiegelt de marktdynamiek van mining:
- Bitcoinkoers: een stijgende koers maakt minen winstgevender en trekt nieuwe miners aan; een dalende koers drukt er een deel uit.
- Stroomprijzen: goedkopere stroom trekt miningbedrijven aan; dure stroom doet ze sluiten.
- Efficiëntie van hardware: nieuwere machines doen meer hashes voor dezelfde energie.
- Regelgeving en gebeurtenissen: toen China in 2021 crypto mining verbood, daalde de hashrate van het netwerk sterk, en die herstelde zich in de maanden daarna doordat miners naar andere landen verhuisden. Weer, storingen en problemen met het stroomnet zorgen ook voor dips.
Actuele hashrate van Bitcoin: zo lees je de data
Om de actuele hashrate van Bitcoin te bekijken (vaak getoond als de actuele BTC-hashrate), gebruik je een betrouwbare grafiek van een block explorer of een site met miningdata, en let je op het tijdstempel en de periode waarover wordt gemiddeld. Vergelijk een zevendaags gemiddelde met langere trends in plaats van te reageren op het cijfer van één dag. Historische groei van de hashrate zegt niets zekers over toekomstige rendementen.
Hashrate, bitcoinkoers en cryptotraders
Sommige cryptotraders zien een stijgende hashrate als een teken van vertrouwen bij miners en van een positief marktsentiment, omdat miners in machines investeren als ze verwachten dat minen loont. Maar het verband met de bitcoinkoers loopt vooral andersom: de koers bepaalt hoeveel miners meedoen, niet omgekeerd. Miners verkopen ook bitcoin om hun kosten te dekken, wat extra verkoopdruk kan geven als de marges krap zijn. Zie de hashrate als één gegeven over de gezondheid van het netwerk, nooit als een koerssignaal op zich.
Hashrate voor Europese cryptobeleggers
Voor Europese beleggers is hashrate een nuttige manier om te beoordelen hoe goed een proof-of-work-netwerk beveiligd is, niet of je moet kopen. Onder MiCA moeten cryptoaanbieders met een vergunning informatie publiceren over de klimaat- en milieu-impact van de consensusmechanismen achter de digitale activa die ze aanbieden, en daar komt het energieverbruik naar voren dat samenhangt met hashrate. Koop alleen via een exchange met een MiCA-vergunning die jouw land bedient. Cryptoactiva zijn zeer volatiel, en je kunt al het geld verliezen dat je inlegt.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Wat is een goede hashrate om te minen?
Dat hangt af van je hardware en je stroomprijs. Wat telt, is jouw aandeel in de totale hashrate van het netwerk en hoeveel je voor stroom betaalt. Gewone computers kunnen niet meekomen; bitcoin minen vraagt tegenwoordig om gespecialiseerde machines en goedkope stroom.
Hoeveel is 1 TH/s?
Eén terahash per seconde (TH/s) is één biljoen hashberekeningen per seconde. Eén moderne miningmachine voor bitcoin haalt vele terahashes per seconde, terwijl het hele netwerk wordt gemeten in exahashes, een miljoen keer zoveel.
Heeft de hashrate invloed op de bitcoinkoers?
Niet direct. De koers beïnvloedt de hashrate meer dan andersom: een hogere bitcoinkoers maakt minen winstgevender, dus komen er meer miners bij. De hashrate bepaalt de marktprijs niet, en een hoge hashrate is geen garantie voor stijgende koersen.
Wat gebeurt er als alle 21 miljoen BTC gemined zijn?
Rond het jaar 2140 daalt de blokbeloning naar nul, en verdienen miners alleen nog transactiekosten. De hashrate hangt dan af van de vraag of die kosten genoeg zijn om miners hun machines te laten draaien.
Daalt de mining difficulty van Bitcoin?
De mining difficulty van Bitcoin gaat elke 2.016 blokken, ongeveer elke twee weken, omhoog of omlaag, afhankelijk van hoeveel hashrate erbij is gekomen of is verdwenen. Op de lange termijn is die gestegen doordat mininghardware beter werd, maar bekijk een actuele grafiek van de difficulty voor de laatste aanpassing.