Wat is Web3? Betekenis, voorbeelden en hoe het werkt
Web3 is het idee van een internet dat op blockchains is gebouwd, waarin gebruikers hun digitale bezittingen, data en identiteit zelf bezitten via een cryptowallet, in plaats van ze aan grote techbedrijven over te laten. Apps draaien op smart contracts op openbare blockchainnetwerken in plaats van op de servers van één bedrijf, en tokens worden gebruikt om te betalen, te belonen en te stemmen.
Het is meer een visie dan een af product. Sommige onderdelen werken al, zoals decentralized finance en NFT’s; andere, zoals een Web3-vervanger voor sociale media, zijn nog klein of experimenteel.
Wat is Web3, in gewone woorden?
Web3 is een overkoepelende term voor internetdiensten waarbij je geen vertrouwde tussenpartij nodig hebt om je geld of je account te beheren. In plaats van in te loggen met een e-mailadres en wachtwoord die een bedrijf beheert, verbind je een cryptowallet. Je saldi, digitale goederen en in-game items worden op een blockchain vastgelegd, en je kunt ze meenemen naar andere apps.
De term werd in 2014 populair gemaakt door Gavin Wood, medeoprichter van Ethereum. Hij wordt geschreven als Web3 om hem te onderscheiden van “Web 3.0”, een ouder idee met een andere betekenis (zie hieronder).
Hoe het web zich ontwikkelde: Web 1.0, Web 2.0 en Web3
Het world wide web heeft drie brede fasen doorgemaakt, vaak samengevat als lezen, lezen en schrijven, en lezen, schrijven en bezitten.
| Fase | Ongeveer | Wat gebruikers doen | Wie de controle heeft |
|---|---|---|---|
| Web 1.0 | Jaren 1990 tot begin jaren 2000 | Statische webpagina’s lezen | Eigenaren van websites |
| Web 2.0 | Midden jaren 2000 tot nu | Lezen en schrijven: content van gebruikers, sociale media | Grote techbedrijven |
| Web3 | In opkomst | Lezen, schrijven en bezitten | Gebruikers en tokenhouders, in theorie |
Het vroege web: Web 1.0
Het vroege web was vooral alleen-lezen. Bedrijven en liefhebbers publiceerden webpagina’s, en gebruikers waren consumenten van content: je kon lezen, zoeken en mailen, maar had zelden interactie.
Web 2.0: platforms en data
Web 2.0 maakte het internet interactief. Iedereen kon video’s, reviews of reacties plaatsen, en online gemeenschappen groeiden rond een paar enorme platforms. De keerzijde: centrale partijen slaan gegevens over je op, waaronder persoonsgegevens, en verdienen via advertenties geld aan klantgegevens. Je Twitter-account, nu X, is van het platform, en dat kan het blokkeren.
Web3: eigendom
Web3 probeert individuele gebruikers meer controle te geven. Bezittingen staan in je eigen wallet, regels zijn vastgelegd in code, en over wijzigingen in sommige diensten beslissen tokenhouders in plaats van een centrale autoriteit.
De kernideeën van Web3
De kernideeën van Web3 komen neer op vier principes:
- Gedecentraliseerd: diensten draaien op gedecentraliseerde netwerken van computers in plaats van op de servers van één bedrijf.
- Zonder toestemming (permissionless): iedereen met een wallet kan de apps gebruiken, zonder om goedkeuring te vragen.
- Eigendom: direct eigendom van digitale tokens en een digitale identiteit, in je eigen wallet.
- Ingebouwde betalingen: waarde gaat via een peer-to-peernetwerk met crypto, zonder bank ertussen.
De blockchainbasis onder Web3
Web3 is gebouwd op een paar onderdelen van blockchaintechnologie. Je hoeft de programmeertalen niet te kennen, maar het helpt om de bouwstenen te kennen.
Blockchains en cryptowallets
Een blockchain is een gedeeld grootboek dat vastlegt wie wat bezit. Cryptowallets bewaren de sleutels die eigendom bewijzen en waarmee je inlogt bij Web3-apps. Onze pagina over de wallet legt uit hoe ze werken.
Smart contracts
Smart contracts zijn programma’s op een blockchain: als aan bepaalde voorwaarden is voldaan, voert de code automatisch een actie uit, zoals tokens swappen of een lening uitbetalen. Ze vervangen het bedrijf dat de dienst anders zou beheren.
Gedecentraliseerde applicaties
Gedecentraliseerde applicaties (dApps) zijn de apps die op smart contracts zijn gebouwd. Veelvoorkomende voorbeelden:
- Decentralized finance: uitlenen, lenen en handelen zonder bank, zoals uitgelegd op onze pagina over DeFi. Handelen gebeurt op een gedecentraliseerde exchange.
- NFT’s: non-fungible tokens voor kunst, verzamelobjecten, tickets en in-game items. Zie NFT.
- DAO’s: online gemeenschappen waarin tokenhouders over beslissingen stemmen, en de uitkomst van de stemming door code wordt uitgevoerd. Zie DAO.
Web3 vs Web 3.0 en het semantische web
Web 3.0 betekende oorspronkelijk het semantische web: het idee van Tim Berners-Lee van een web waarin data machineleesbaar zijn, zodat een zoekmachine of andere software informatie niet alleen kan tonen, maar ook kan begrijpen wat die betekent. Die visie gaat over datastandaarden, niet over blockchains of tokens. Tegenwoordig worden de twee termen vaak door elkaar gebruikt, maar ze beschrijven verschillende dingen.
Een uitgewerkt voorbeeld: een Web3-app gebruiken vanuit Europa
Dit komt er meestal bij kijken als je een Web3-app gebruikt, en dit zijn de kosten. Stel dat je voor € 200 aan een stablecoin wilt swappen voor een andere token op een gedecentraliseerde exchange:
- Koop voor € 200 aan USDC op een exchange met een MiCA-vergunning en neem die op naar je eigen wallet. Je betaalt de opnamekosten van de exchange.
- Verbind je wallet met de gedecentraliseerde exchange en keur de swap goed. Je betaalt een gas fee aan de blockchain.
- De swap wordt uitgevoerd. Stel dat de pool 0,3% swapkosten rekent: dat is € 0,60 op € 200.
Je hoeft geen account te openen, maar er is ook geen helpdesk als je het verkeerde contract goedkeurt of de token oplichterij blijkt te zijn.
Waarom Web3 ertoe doet voor jou in de EU
Web3 verandert wie je beschermt, en de EU-regels weerspiegelen dat:
- Met vergunning vs gedecentraliseerd. MiCA reguleert de bedrijven die cryptodiensten leveren, zoals exchanges en bewaarders. Volledig gedecentraliseerde diensten zonder bedrijf erachter vallen er grotendeels buiten, dus er is geen vergunninghouder bij wie je kunt klagen.
- Geen compensatieregeling. Cryptoactiva vallen niet onder beleggerscompensatiestelsels zoals het Nederlandse. Verliezen door hacks, bugs of oplichting in Web3-apps zijn voor jezelf.
- De travel rule. Als je meer dan € 1.000 van een exchange naar je eigen wallet verplaatst, moet de exchange controleren of de wallet van jou is.
- Belasting blijft gelden. In Duitsland kunnen beloningen die je van Web3-apps ontvangt, zoals beloningen die op staking lijken, als overige inkomsten tellen op het moment dat je ze krijgt. In Nederland tellen tokens in je eigen wallet mee voor box 3.
Problemen en kritiek op Web3
Web3 heeft echte beperkingen, en brede acceptatie is verre van zeker:
- Gecentraliseerde infrastructuur. Veel “gedecentraliseerde” apps zijn nog steeds afhankelijk van een paar cloudaanbieders, webhosts en datadiensten.
- Geconcentreerd eigendom. Vroege investeerders en teams hebben vaak het grootste deel van de tokens, dus “eigendom van gebruikers” kan eigendom van een handvol betekenen.
- Oplichting en hacks. Neptokens, phishingsites en bugs in smart contracts kosten gebruikers regelmatig geld.
- Lastig in gebruik. Herstelzinnen, gas fees en netwerkkeuzes zijn verwarrend, en fouten zijn niet terug te draaien.
- Privacy. Blockchains zijn openbaar, dus je transacties zijn te traceren, en data die op een blockchain zijn vastgelegd, zijn niet makkelijk te verwijderen.
Zo start je als beginner met Web3
Wil je Web3 uitproberen, begin dan klein en houd de risico’s beperkt:
- Leer eerst de basis op een exchange met een vergunning. Koop en verkoop een beetje crypto op een platform met een toezichthouder erachter.
- Zet een wallet in eigen beheer op. Schrijf de herstelzin op papier, bewaar hem offline en deel hem nooit.
- Gebruik geld dat je je kunt veroorloven te verliezen. Een eerste experiment met € 20 tot € 50 leert je hoe gas fees, netwerken en goedkeuringen werken.
- Houd experimenten gescheiden. Gebruik een tweede wallet voor nieuwe apps, zodat een verkeerde goedkeuring niet bij je spaargeld kan.
- Controleer elk adres. Zet een bladwijzer naar de officiële app, en negeer links die je via berichten of reacties op sociale media krijgt.
Conclusie
Web3 is het idee van een internet dat je bezit in plaats van huurt: bezittingen en identiteit in je eigen wallet, diensten die door smart contracts worden uitgevoerd. Het geeft je meer controle, en daarmee ook de volledige verantwoordelijkheid. Begin klein, houd je aan bekende apps, en houd het grootste deel van je geld op platforms met een vergunning tot je begrijpt wat je ondertekent.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Wat is Web3 in eenvoudige woorden?
Web3 is het idee van een internet waarin je je digitale bezittingen en accounts zelf bezit via een cryptowallet, in plaats van dat een bedrijf ze voor je bewaart. Het draait op blockchains en smart contracts in plaats van op de servers van één bedrijf.
Is Web3 hetzelfde als crypto?
Niet helemaal. Crypto is één onderdeel van Web3: de tokens die worden gebruikt om te betalen, te belonen en te stemmen. Web3 is het bredere idee van apps, identiteit en eigendom op basis van blockchains, al heeft de meeste Web3-activiteit vandaag in de praktijk met crypto te maken.
Wat is een Web3-cryptomunt?
Er bestaat niet één Web3-munt. De term wordt gebruikt voor tokens van blockchains en apps die Web3-diensten aandrijven, zoals ether op Ethereum. Wees extra voorzichtig met elke token die als "de Web3-munt" wordt aangeprezen.
Is Web3 hetzelfde als Web 3.0?
Nee. Web 3.0 betekende oorspronkelijk het semantische web, een idee van machineleesbare data die computers kunnen begrijpen. Web3 is de visie op eigendom door gebruikers op basis van blockchains. De twee namen worden vaak door elkaar gehaald.
Is Web3 goed of slecht?
Op zichzelf geen van beide. Het geeft gebruikers meer controle over hun digitale bezittingen, maar het haalt ook de vangnetten van Web 2.0 weg: geen wachtwoordreset, geen klantenservice en, bij de meeste apps, geen toezichthouder.