Wat is een CEX in crypto?
Een CEX, de afkorting van centralized exchange (gecentraliseerde exchange), is een crypto-exchange van een bedrijf dat je geld en crypto bewaart en kopers aan verkopers koppelt. Je opent een account, verifieert je identiteit, stort euro’s via een overboeking en handelt op het platform van het bedrijf, ongeveer zoals bij een broker voor aandelen. De meeste mensen kopen hun eerste crypto op een CEX, en in de EU moet die een MiCA-vergunning hebben om jou te mogen bedienen.
Wat is een CEX in crypto?
Een CEX in crypto is een gecentraliseerde crypto-exchange: één bedrijf exploiteert het platform, bewaart het geld van gebruikers in zijn wallets en op zijn bankrekeningen, en runt het orderboek waarin transacties tot stand komen. Het bedrijf is de vertrouwde tussenpersoon, dezelfde rol die financiële instellingen in de traditionele financiële wereld spelen.
Dat is het belangrijkste verschil met een gedecentraliseerde exchange (DEX), waar je rechtstreeks vanuit je eigen wallet handelt via smart contracts en geen bedrijf je munten bewaart. Op een CEX bewaart de exchange je crypto namens jou. Dat maakt het makkelijker in gebruik, maar betekent ook dat je dat bedrijf moet vertrouwen.
Let op: “CeX” is ook de naam van een Britse winkelketen voor tweedehands elektronica. In crypto betekent CEX altijd een gecentraliseerde exchange.
Hoe werkt een gecentraliseerde exchange?
Een gecentraliseerde exchange werkt als een online broker voor crypto. Zo ziet het gebruik eruit:
- Open een account. Je meldt je aan met je e-mailadres en doorloopt de KYC-verificatie: identiteitsbewijs, selfie en vragen over je geld.
- Stort geld. Gebruikers storten fiatgeld via overboekingen zoals SEPA of met een kaart, of sturen crypto vanuit een andere wallet. Deze fiat-on-ramps zijn de belangrijkste reden dat mensen een CEX gebruiken.
- Plaats een order. Je koopt of verkoopt via het orderboek, waar de exchange orders van kopers en verkopers aan elkaar koppelt. Marktorders worden direct uitgevoerd tegen de beste beschikbare prijs; limietorders wachten op jouw prijs.
- De exchange bewaart je bezit. Je saldo is een vordering op de exchange. Die bewaart de meeste cryptoactiva in cold storage en een deel in hot wallets voor opnames.
- Neem op. Je stuurt crypto naar je eigen wallet en betaalt netwerkkosten en vaak opnamekosten, of je verkoopt voor euro’s en neemt die op naar je bankrekening.
Een rekenvoorbeeld in euro’s
Stel dat je € 500 stort via een SEPA-overboeking (gratis bij veel exchanges) en bitcoin koopt met een marktorder. Als de exchange 0,25% handelskosten rekent, betaal je € 1,25 en krijg je voor € 498,75 aan bitcoin, min een kleine spread. Zet je de bitcoin daarna over naar je eigen wallet en rekent de exchange vaste opnamekosten, dan gelden die kosten of je nu € 50 of € 5.000 opneemt. Lees onze uitleg over handelskosten voordat je een platform kiest.
Functies van een gecentraliseerde exchange
Gecentraliseerde exchanges bieden meer functies dan de meeste gedecentraliseerde, en daarom loopt het grootste deel van het handelsvolume in crypto via hen. Veelvoorkomende functies zijn:
- Spothandel in honderden paren van crypto naar crypto en van crypto naar euro.
- Hoge liquiditeit. Diepe liquiditeit dankzij veel gebruikers en professionele market makers betekent kleine spreads, ook bij grotere orders.
- Geavanceerde handelstools zoals limiet- en stoporders, grafieken en een API voor handelaren met hoge volumes.
- Margehandel en derivaten, op sommige platforms. Die zijn zeer risicovol; de meeste particuliere handelaren verliezen geld met hefboom.
- Klantenservice en educatief materiaal, handig voor nieuwe cryptogebruikers.
- Beveiligingsmaatregelen zoals tweefactorauthenticatie, whitelists voor opnameadressen en opnamelimieten voor nieuwe accounts.
CEX vs DEX: de belangrijkste verschillen
De belangrijkste verschillen tussen een CEX en een DEX zijn bewaring, regulering en gebruiksgemak. Zo verhouden gecentraliseerde en gedecentraliseerde exchanges zich tot elkaar:
| CEX (gecentraliseerde exchange) | DEX (gedecentraliseerde exchange) | |
|---|---|---|
| Wie je geld bewaart | De exchange | Jij, in een non-custodial wallet |
| Account en identiteitsverificatie | Verplicht | Meestal niet |
| Stortingen in euro’s | Ja, via overboeking of kaart | Nee, je hebt eerst crypto nodig |
| Hoe handelen werkt | Orderboek, gerund door het bedrijf | Smart contracts, vaak een automated market maker |
| Keuze in tokens | Geselecteerde noteringen op een platform met vergunning | Bijna alles, ook zeldzame tokens en oplichting |
| Hulp als het misgaat | Klantenservice, klachtenprocedure, toezichthouder | Geen |
| Belangrijkste risico | Het bedrijf gaat failliet, wordt gehackt of bevriest accounts | Je maakt een fout of gebruikt een gebrekkig contract |
Anders dan een gedecentraliseerde exchange kan een CEX een account bevriezen, een opname blokkeren of om documenten vragen. Dat is frustrerend, maar het is ook de reden dat een gereguleerde exchange je kan helpen als je jezelf hebt buitengesloten. Een DEX geeft je zelf de touwtjes in handen en volledige controle over je private keys, maar je staat er alleen voor. Lees meer over gedecentraliseerde exchanges en hoe een automated market maker werkt.
Risico’s van een gecentraliseerde exchange
Het grootste risico van een gecentraliseerde exchange is dat je afhankelijk bent van het bedrijf: als het failliet gaat, klantgeld misbruikt of wordt gehackt, loopt je geld risico. “Not your keys, not your coins” is hoe de cryptowereld dat zegt.
De geschiedenis kent genoeg voorbeelden. Mt. Gox ging in 2014 ten onder nadat het bitcoin van klanten was kwijtgeraakt, en FTX ging in november 2022 failliet nadat klantgeld was misbruikt. Hacks van exchanges hebben door de jaren heen veel platforms getroffen.
Andere risico’s om af te wegen tegen je risicobereidheid:
- Bevroren accounts. Een exchange kan je account beperken tijdens controles of geschillen.
- Opnamelimieten en -kosten. Die kunnen het traag of duur maken om je crypto eraf te halen.
- Phishing. Neppe exchangewebsites en nepaccounts van klantenservice richten zich op cryptogebruikers. Gebruik altijd de officiële app en tweefactorauthenticatie.
- Geen compensatie. Beleggerscompensatiestelsels in de EU dekken geen cryptoactiva.
Veel mensen gebruiken een CEX om te kopen en te verkopen, en zetten wat ze lang aanhouden daarna in self-custody, bijvoorbeeld op een hardwarewallet.
Waarom een MiCA-vergunning belangrijk is voor een CEX in de EU
Een MiCA-vergunning is belangrijk omdat die de grens trekt tussen een gereguleerde exchange en een exchange die je vanuit de EU niet zou moeten gebruiken. Sinds 1 juli 2026 mag alleen een aanbieder van cryptoactivadiensten met een vergunning onder MiCA inwoners van de EU bedienen.
Een CEX met een MiCA-vergunning moet je crypto gescheiden houden van zijn eigen bezit, voldoen aan regels voor kapitaal en bestuur, klachten afhandelen, zijn kosten publiceren en de regels tegen witwassen volgen, waaronder de travel rule. Eén vergunning geldt voor de hele EU, dus een exchange met een vergunning in één land kan zijn diensten met een Europees paspoort aanbieden aan inwoners van meerdere landen in de EU.
De vergunningsstatus verschilt sterk tussen bekende exchanges. Bitvavo (AFM, Nederland), Bitpanda (FMA, Oostenrijk) en Crypto.com (MFSA, Malta) hebben een MiCA-vergunning. Binance heeft er geen, en sinds 1 juli 2026 kunnen inwoners van de EU zich daar niet meer aanmelden; zie onze Binance-review. Je kunt elk platform controleren in het register van ESMA of op de lijst van je nationale toezichthouder, en onze methodologie legt uit hoe we vergunningen meewegen.
Een gecentraliseerde exchange kiezen
Om een gecentraliseerde exchange te kiezen, begin je bij de vergunning en vergelijk je daarna kosten en functies voor wat je echt wilt doen. Aan het begin van je cryptoreis is een gebruiksvriendelijke app belangrijker dan geavanceerde handelsfuncties.
Controleer vier dingen: een MiCA-vergunning, de stortingsmogelijkheden in euro’s en de handelskosten, de munten die je wilt, en hoe makkelijk je naar je eigen wallet kunt opnemen. Onze uitleg over je eerste crypto-exchange kiezen neemt je erdoorheen.
Conclusie
Een CEX is een crypto-exchange die door een bedrijf wordt gerund: de makkelijkste manier om euro’s om te zetten in crypto, met klantenservice en, in de EU, een toezichthouder die meekijkt. De keerzijde is dat je het bedrijf moet vertrouwen. Gebruik een exchange met een MiCA-vergunning, beveilig je account en laat er niet meer op staan dan je nodig hebt om te handelen.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Wat betekent CEX in crypto?
CEX staat voor centralized exchange, een gecentraliseerde exchange: een crypto-exchange die door een bedrijf wordt gerund. Je opent een account, stort euro's of crypto, en het bedrijf bewaart je geld en brengt je orders samen met die van andere gebruikers. Het heeft niets te maken met de winkelketen CeX, die tweedehands elektronica verkoopt.
Wat zijn voorbeelden van gecentraliseerde exchanges?
Bekende gecentraliseerde exchanges zijn onder meer Coinbase, Kraken, Bitvavo, Bitpanda, Crypto.com en Binance. Hun status voor inwoners van de EU verschilt: Bitvavo, Bitpanda en Crypto.com hebben een MiCA-vergunning, terwijl Binance die niet heeft en geen nieuwe klanten uit de EU meer accepteert.
Wat is beter, een DEX of een CEX?
Een CEX is makkelijker voor beginners: je kunt euro's storten, krijgt klantenservice en gebruikt een platform met een vergunning en toezicht. Een DEX geeft je volledige controle over je sleutels en toegang tot meer tokens, maar geen helpdesk en meer manieren om dure fouten te maken.
Is Coinbase een DEX?
Nee. De hoofdexchange van Coinbase is een gecentraliseerde exchange: het bedrijf bewaart het geld van klanten en runt het orderboek. Coinbase biedt daarnaast een aparte self-custody-wallet die verbinding kan maken met gedecentraliseerde exchanges.
Kan ik anoniem handelen op een gecentraliseerde exchange?
Geen enkele gecentraliseerde exchange met een vergunning laat je anoniem handelen. In de EU moet elke CEX je identiteit verifiëren voordat je euro's kunt storten of kunt opnemen, en moet hij bij cryptoverzendingen gegevens van verzender en ontvanger meesturen.